Zasadniczym elementem przyrodniczym określającym krajobraz ziemi ełckiej, a tym samym jej turystyczny charakter, są jeziora.
Zasadniczym elementem przyrodniczym określającym krajobraz ziemi ełckiej, a tym samym jej turystyczny charakter, są jeziora. Wypełniają one rozległe doliny, rynny i zagłębienia morenowe w promieniu 15-20 km od Ełku. Przyjmując, że jeziorami są akweny o powierzchni powyżej l ha, na obszarze gminy znajduje się ich 40, natomiast w sąsiedztwie z innymi gminami 5. Te ostatnie to Łaśmiady, Sawinda Wielka, Zdedy, Krzywe oraz Rogale Małe. Większość zbiorników wodnych w zależności od położenia, szczególnie w obszarach leśnych lub w pobliżu domostw i wiosek, tworzy miejsca o dużej atrakcyjności turystyczno-rekreacyjnej. Znaczna ich ilość połączona jest z dużymi zbiornikami wodnymi poprzez rzeki i cieki wodne, co stwarza doskonałe warunki do uprawiania turystyki kajakowej.
- Jezioro Selment Wielki -Najatrakcyjniejszym turystycznie jeziorem jest leżący 4 km na wsch. od Ełku Selment Wielki. Jego powierzchnia wynosi 1262 ha, a długość linii brzegowej przekracza 35 km Dostępny brzeg, piaszczyste plaże, malownicze klify, liczne nieduże kompleksy leśne, wyspy, wsie letniskowe w obrębie jeziora (m.in. Mrozy, Buczki, Szeligi, Sordachy, Koziki, Sędki) decydują o wielkich walorach turystycznych i rekreacyjnych tego zbiornika wodnego. Jezioro stanowi nie tylko bazę wypadową na dłuższe wędrówki dla mieszkańców Ełku, ale także doskonałe miejsce wczasowe. Ośrodki turystyczne skupione są w Szeligach, ale turysta - wędrownik może bez trudu znaleźć schronienie w ośrodku campingowym. Tutaj znajduje się także plaża strzeżona. Obszar od granicy - Buczki przez wyspę stanowi strefę ciszy i jest enklawą turystów - żeglarzy i kajakarzy.
Obiektem o dużych walorach przyrodniczych jest również przylegający do jeziora Selment Wielki park w Mrozach. Rosną tutaj ponad 100-letnie drzewa, a do najciekawszych należą dęby szypułkowe, lipy oraz 20-metrowe klony. Szczególnie urokliwe, jednocześnie istotne dla wypoczynku codziennego mieszkańców Ełku, są nieduże bezodpływowe jeziora Selment Mały (19,8 ha) na terenie Ełku - Szyby oraz Żabiniec (9,4 ha), potocznie zwany "Żabim Oczkiem" w okolicach Nowej Wsi Ełckiej. Jeziora leżą na południe od Ełku przy trasie komunikacyjnej Ełk- Białystok i są w zasięgu miejskiej komunikacji. Ich malownicze leśne położenie, piaszczyste plaże, miejsca biwakowe, sąsiedztwo zajazdu w Nowej Wsi Ełckiej powodują, iż odwiedzane są również przez przejezdnych turystów zmotoryzowanych..
- Jezioro Gęcyk - W sąsiedztwie jeziora Żabiniec leży trudno dostępne, ale pięknie wkomponowane w otulinę leśną j. Gęcyk (pow. 2,5 ha). W tym samym kompleksie leśnym, ale dalej na wschód, przy szosie Ełk - Białystok, u podnóża najwyższego wzniesienia tego lasu -Góry Tatarskiej (144 m n.p.m.) rozlało swoje ciche wody malownicze jezioro Tatary Wielkie, a nieco dalej na wschód (za torami kolejowymi) jezioro Tatary Małe. Bogata flora tych jezior oraz licznie występująca drobna fauna wodna, szczególnie ptaki, owady oraz drobne ssaki, jak również znajdujące tutaj swoje legowiska duże ssaki, jak łoś, dzik, sarna, czynią tę okolicę wspaniałym miejscem dla fotografów - obserwatorów przyrody.
Obszary południowo-wschodnie gminy Ełk obejmują rozległą płaszczyznę dającą początek Wielkiej Równinie Augustowskiej. Ziemie te leżą w kwadracie: Ełk - Nowa Wieś Ełcka - Sypitki - Sędki i obejmują ogromny fragment kompleksu leśnego nadleśnictwa Mrozy oraz jeziora Selment Wielki. Dużą rolę rekreacyjno-turystyczną tego obszaru, poza już omówionym jeziorem Selment Wielki, spełnia jezioro Regiel (107,22 ha). Leży ono obok Regielnicy przy szosie Ełk - Rajgród. Jezioro to, ze względu na bardzo korzystną i stosunkowo długą linię brzegową oraz położenie w sąsiedztwie letniskowej wsi, stwarza doskonałe warunki wypoczynku.
Niebywałą atrakcją jest również czynna trasa kolejki wąskotorowej, przebiegająca przez takie miejscowości jak: Mrozy, Regielnica, Kałęczyny, Laski Małe i Sypitki. Poza samą atrakcją przejazdu taka kolejka umożliwia jednocześnie organizowanie jednodniowych wypadów turystycznych połączonych z wędrówką pieszą lub rowerową w okolice jeziora Selment Wielki oraz dalej, w stronę jezior rajgrodzkich.
- Jezioro Rożyńsk - Innym ciekawym akwenem jest obszarowo największe jezioro Rożyńsk (503,5 ha). Leży ono w rozległej niecce równinnej na kajakowym szlaku i charakteryzuje się bujną przybrzeżną roślinnością wodną. Wielkość jeziora oraz prawie całkowity brak drzew nad jego brzegiem sprzyjają uprawianiu żeglarstwa stacjonarnego. Atrakcyjność jeziora podnosi fakt występowania na nim licznych wysp. Ciekawymi akwenami są również jeziora rynnowe: Kraksztyn (57,5 ha) oraz Rostki (68,7 ha). Przylegają one od strony zachodniej do stosunkowo mocno pofałdowanych terenów pokrytych niedużymi kompleksami leśnymi. Mikroregion ten to nie tylko ciekawy obszar przyrodniczy. Znajdują się tutaj także zabytki wiejskiej kultury materialnej. Najciekawszą miejscowością jest wieś Ogródek, gdzie żył i działał największy poeta ludowy Warmii i Mazur - Michał Kajka (1858- 1940). Zachował się jego dom mieszkalny, w którym utworzono muzeum nazwane jego imieniem. Wokół wsi znajdują się ponadto stanowiska archeologiczne. Drugą zasługującą na uwagę miejscowością jest wieś Klusy. Została założona w XIV w. i jest jedną z najstarszych wsi ziemi ełckiej. Znajduje się tutaj kościół zbudowany w 1884 roku oraz dwie zabytkowe chaty w stylu ludowym. Zarówno Kłusy, jak i Ogródek leżą na Kajkowskim Szlaku Kajakowym.
- Turystyczny mikroregion pojezierny Woszczele - Turystyczny mikroregion pojezierny Woszczele zajmuje obszar w odległości 6-8 km na północny wschód od Ełku.
- Mikroregion straduński - Krajobraz mikroregionu straduńskiego charakteryzuje się licznie występującymi oddzielnymi terenami morenowymi w postaci garbów i kopców, które osiągają niekiedy 40 metrów wysokości względnej.
- Łaśmiady - Duża powierzchnia jeziora Łaśmiady oraz jego połączenie z innymi akwenami stwarzają doskonałe warunki do uprawiania żeglarstwa.
- Jeziora położone w Gminie Ełk i graniczące